Ziekte van Parkinson

In Nederland lijden naar schatting tussen 40.000 en 50.000 mensen aan de ziekte van Parkinson of Parkinsonisme. De ziekte openbaart zich in de meeste gevallen na het 60ste levensjaar, hoewel veel zeldzamer kunnen ook jongere mensen de ziekte krijgen.

Bij de ziekte van Parkinson zijn bepaalde delen van de hersenen aangetast die een sleutelrol spelen bij het coördineren van de willekeurige spierbewegingen. In die delen van de hersenen bevinden zich cellen die dopamine produceren. Dopamine is een boodschapperstof die ondermeer zorgt dat signalen van de hersenen naar ons ruggenmerg kunnen worden gestuurd. Uiteindelijk komen deze signalen via ons ruggenmerg bij onze spieren terecht die de bewegingen vervolgens uitvoeren.

Mensen die aan de ziekte van Parkinson lijden hebben een groot deel van de dopamine producerende cellen verloren. De ziekte openbaart zich echter pas nadat al meer dan de helft van deze dopamine producerende cellen verloren is gegaan. Momenteel is er geen behandeling die de afbraak van deze dopamineproducerende cellen kan stoppen. Dit betekent dat gedurende het voortschrijden van de jaren de ernst van de klachten zal toenemen.

Diagnose

Het verlies van deze dopamineproducerende cellen en dus de ziekte van Parkinson zijn echter alleen na de dood van een patiënt door hersenonderzoek met zekerheid vast te stellen. De neuroloog stelt daarom vaak een waarschijnlijkheidsdiagnose van de ziekte van Parkinson op grond van het verhaal van de patiënt en een nauwkeurig lichamelijk onderzoek.

Om deze reden wordt ook wel gesproken van Parkinsonisme waar naast de "echte" ziekte van Parkinson andere aandoeningen vallen die Parkinsonachtige klachten kunnen veroorzaken. Parkinsonachtige klachten kunnen bijvoorbeeld worden veroorzaakt door herseninfarcten, herseninfecties of vergiftigingen (o.a. kwik, koolmonoxide). Verder zijn er verschillende andere ziekten die zenuwcellen in de hersenen aantasten en die resulteren in Parkinsonachtige klachten (de ziekte van Huntington of multiple-systeem-atrofie).

Klachten

De meeste mensen associëren de ziekte van Parkinson met bevingen van de armen en benen. Naast deze zogenaamde tremoren zijn algemene traagheid van de lichaamsbeweging en stijfheid van de spieren kenmerkende symptomen van de ziekte. Ook kan de besturing van andere organen worden aangetast, zodat de ziekte van Parkinson zich soms in uiteenlopende klachten kan uiten.

Momenteel kunnen alleen de symptomen van de ziekte van Parkinson worden behandeld. Dit gebeurt met medicijnen die bijvoorbeeld het tekort aan dopamine aanvullen of via andere wegen die de balans van de boodschapperstoffen in de hersenen probeert te herstellen. Daarnaast wordt op grote schaal gewerkt met bewegingsoefeningen die de patiënten in hun dagelijkse leven kunnen helpen.